στο μουσείο μαρμαροτεχνίας της τήνου

Αυτές τις μέρες που φυσάει τόσο ανελέητα στην Αθήνα, μου ‘ρχεται συνέχεια στο μυαλό το ταξίδι στην Τήνο: 7 ημέρες, 8 μποφόρ καθημερινά, μισή – κυριολεκτικά – βουτιά στη θάλασσα, πολύ φαγητό (τι άλλο να κάνεις;) και βόλτες – όσες επέτρεπε ο αέρας να γίνουν με την μηχανή με ασφάλεια. Προφανώς ο Πύργος, το διάσημο «μαρμάρινο» χωριό στο βόρειο κομμάτι της Τήνου ήταν μια από τις επισκέψεις που ούτως ή άλλως θα κάναμε, όμως οι συνθήκες μας επέτρεψαν (μιας και η θάλασσα βγήκε απ’ τη μέση) να αφιερώσουμε μια ολόκληρη μέρα στο χωριό, να το περπατήσουμε, να δούμε το «υπαίθριο μαρμάρινο μουσείο» που έχουν δημιουργήσει με μεράκι οι ντόπιοι μαρμαροτεχνίτες στο πέρασμα του χρόνου, να δούμε σύγχρονες δημιουργίες και φυσικά, να απολαύσουμε μια χορταστική βόλτα στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας που λειτουργεί στο χωριό από το 2008, με την ευθύνη του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου Πειραιώς.

marmaro3 marmaro2 marmaro16  marmaro15 marmaro5 marmaro4

Το ξέρω, όταν ακούς τη λέξη «μουσείο» νιώθεις λίγο αμήχανα, τα πάντα είναι «βαριά» σ’ ένα μουσείο. Στην προκειμένη περίπτωση, τα πράγματα είναι όντως έτσι. Το μάρμαρο, υλικό βαρύ, στιβαρό και ταυτόχρονα ζωντανό και εύθραυστο (αν μπορώ να χρησιμοποιήσω αυτή την λέξη) δεσπόζει στον χώρο: από την αρχική του, ανεπεξέργαστη μορφή, μέχρι στα υψηλής τέχνης καλλιτεχνήματα και αρχιτεκτονήματα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

marmaro6  marmaro7 marmaro8 marmaro10

Η μόνιμη έκθεση του μουσείου, φιλοξενείται σε έναν λιτό βιομηχανικό χώρο, άρτια τεχνολογικά εξοπλισμένο με όλα τα απαραίτητα οπτικοακουστικά βοηθήματα για να δεις την ιστορία της μαρμαροτεχνίας όπως εξελίχθηκε στην Ελλάδα και δη στην Τήνο, που υπήρξε το σημαντικότερο νεοελληνικό κέντρο μαρμαροτεχνίας. Δεκάδες αυθεντικά αντικείμενα – πολλά εξ αυτών δωρεές των ντόπιων, μετά από άνοιγμα αποθηκών και εργαστηρίων – από εργαλεία λατόμησης και μαρμαροτεχνίας μέχρι προπλάσματα, γύψινα αντίγραφα και έργα καθημερινής χρήσης από μάρμαρο, αλλά και σχέδια των παλιών μαρμαρογλυπτών, από την εποχή που η τέχνη δεν διδάσκονταν στις αίθουσες της σχολής Καλών Τεχνών, αλλά δίπλα στους έμπειρους αυτοδίδακτους μάστορες. Και βέβαια, όλη η επίπονη διαδρομή του μάρμαρου από την εξαγωγή του απ’ το λατομείο με τις παραδοσιακές μεθόδους.

marmaro14 marmaro13 marmaro11

Το πιο σημαντικό πάντως είναι ότι μέσα απ’ όλη αυτή την διαδρομή ξεδιπλώνεται ένα σημαντικό ιστορικό κομμάτι της Τήνου, κομμάτι που επηρέασε μέσω των τηνιακών μαρμαράδων την οικοδόμηση της Αθήνας και άλλων πόλεων κατά τον 19ο αιώνα και που σίγουρα θα χάνονταν στην λήθη ή θα παρέμενε στην σκιά – όπως τόσα και τόσο ακόμα – της μαρμαρόχτιστης Μεγαλόχαρης. Μια ολόκληρη ιστορία σμιλεμένη και παρουσιασμένη σύγχρονα, με απλότητα και σαφήνεια, συναρπαστική, όπως η ίδια η ζωή.

Ουφ. Μ’ αυτόν τον αέρα ξεμυαλίστηκα πάλι.